mengen-en-roeren-1



Papier (kleuren, soorten, vulstoffen, harslijm) en meer...

 De eigenschappen van papier moeten ook weer uiterst zorgvuldig aan het doel, waarvoor het gebruikt wordt, aangepast worden. Hiertoe staan verschillende grondstoffen ter beschikking met de meest uiteenloopende eigenschappen.
 Door de fabricatiemethode te wijzigen kan men het eindproduct bijna in het oneindige varieeren.

Houtslijp

 Groote blokken hout worden tegen draaiende slijpsteenen gehouden, het gevormde houtmeel wordt met water weggespoeld. Dit proces is dus zuiver mechanisch.

Sulfiet-papierstof

 Zaagmeel of hout in kleine stukjes wordt onder druk gekookt met een oplossing van zuur calciumsulfiet. Om deze oplossing te bereiden laat men een oplossing van zwaveldioxyde in water door een toren over stukken kalk loopen; hierbij gaat een deel van de kalk in oplossing. De oplossing bevat dan nog 3,5 % ongebonden zwaveligzuur. De bestanddee1en van het hout, die niet uit cellulose bestaan, gaan hierbij in oplossing.

Sulfaat-papierstof

 Hierbij wordt het hout onder druk met een oplossing van natriumhydroxyde en natriumsulfide gekookt. De oplossing moet ongeveer 11 g soda, 90 g natriumhydroxyde en 25 g natriumsulfide per liter bevatten.
HEBBEN

Natron-papierstof

 Het hout wordt hier onder druk gekookt met een oplossing van 6 tot 8 % natriumhydroxyde in water.

Jute

 Oud zakkenmateriaal wordt met een zwakke loogoplossing gekookt, onder gewonen of iets verhoogden druk. De oplossing bevat 1 tot 5 % natriumhydroxyde of 5 tot 10 % kalk. Het koken duurt 4 tot 18 uur, het materiaal wordt dan uitgewasschen en tot een vezelbrij vermalen.
 Hennep en manillamateriaal worden juist als jute behandeld.

papiermolen-schoolmeester-fabriek-de-vergulde-bijkorf-westzaan-1939
Papiermolen ″De Schoolmeester″, naast fabriek ″De Vergulde Bijkorf″ te Westzaan (1939)

Papiersoorten

 Papier wordt gemaakt door de vezelbrij op een fijne zeef te gieten. Men zorgt er voor, dat een gelijkmatig dikke laag op de zeef blijft liggen. Deze vezellaag wordt nu door afpersen tusschen walsen en tenslotte door persen tusschen heete walsen gedroogd en dicht en glad gemaakt.
 Voor boeken neemt men gewoonlijk sulfiet- en natronpapier; krantenpapier bestaat voor 80 % uit houtslijp; schrijfpapier kan uit lompen gemaakt worden, gewoonlijk echter uit sulfiet- of sulfiet- en natronpapierstof. Pakpapier bestaat uit sulfiet-, sulfaat-, jutepapierstof, gewoonlijk uit mengsels van verschillende soorten.
 Waspapier maakt men door gewoon papier met gesmolten paraffine te impregneeren en de overmaat af te persen.
 Perkamentpapier wordt gemaakt door gewoon papier korten tijd in sterk zwavelzuur te dompelen, het zuur wordt terstond uitgewasschen. Door de vezelbrij uiterst fijn te malen en het papier zeer sterk te kalanderen wordt het doorschijnend. Zonder extra nabehandeling wordt het als vetdicht papier gebruikt.
zaansch-bord-papier-onder-pers
Geschept papier met de naam 'Zaansch bord' onder de pers in papiermolen de Schoolmeester

Papier waterdicht maken

 Men lost 1 dl borax in 10 dl water op en lost hierin zooveel schellak op als mogelijk is. De eventueel verdunde oplossing wordt met een zachten breeden kwast op het papier gestreken. Men kan het papier ook in de oplossing dompelen.
 Ook kan men het papier impregneeren met een oplossing van:
Ammoniumcarbonaat 3
dl
Glycerine 3
dl
Gelatine 2
dl
Agar-agar 1
dl
Kaliumbichromaat ½
dl
Water 100
dl
 Na het drogen wordt het papier dun met een niet drogende olie ingewreven.

Perkamentpapier

 Men dompelt zuiver, niet of weinig gevuld en bezwaard papier in 50-pcts zwavelzuur. Hierbij moet men er voor zorgen, dat de luchtblazen die zich eventueel vormen, onmiddellijk verwijderd worden. Het papier blijft ongeveer 5 sec met het zuur in aanraking.
 Hierna wordt het onmiddellijk in een groote hoeveelheid water gedompeld om de inwerking van het zuur onmiddellijk te doen ophouden. Het papier wordt in stroomend water goed uitgewasschen, hierna door een verdunde ammoniakoplossing gespoeld en tenslotte weer met zuiver water goed uitgewasschen tot de laatste sporen ammoniak verdwenen zijn.
 Het fraaiste perkamentachtige uiterlijk krijgt men met zeer dik papier. De duur van de inwerking hangt uitermate van de soort papier en van de dikte af en moet door proeven bepaald worden.
HEBBEN

Onbrandbaar papier

Ammoniumsulfaat 8
dl
Boorzuur 3
dl
Borax 1 ,7 dl
Water 100
dl
 De oplossing wordt op 50℃ verwarmd en bij deze temperatuur dompelt men het papier in de oplossing. Na het drogen wordt het papier met een heet ijzer glad gestreken of het wordt in een pers gedroogd.

Vetvlekken uit papier verwijderen

 Men legt het papier tusschen twee lagen schoon poreus papier op een zachte onderlaag (strijkplank) en strijkt met een matig warm strijkijzer zoo lang over de vetvlek tot het vet door de beide schoone stukken papier opgezogen is. Desnoods herhaalt men de bewerking.

Calqueerpapier

 Het is soms noodig een teekening op een gewoon vel papier over te trekken. Hiertoe maakt men dan het papier tijdelijk doorzichtig door het met benzine in te wrijven; zoolang het papier met benzine doortrokken is, blijft het doorschijnend. Indien de gewone benzine te vlug verdampt kan men de minder vluchtige lakbenzine nemen. Men moet er echter steeds voor zorgen, dat het gebruikte oplosmiddel volledig vluchtig is.
 Nadat men de teekening gecalqueerd heeft laat men de benzine verdampen. De laatste resten, vooral om den reuk, verwijdert men door overstrijken met een warmen strijkbout.
calqueerpapier
Calqueerpapier

Caseïnelijm voor papier

Casseïne 50
dl
Water 200
dl
Borax 9 ,7 dl
Ammoniak 26° 1
dl
 De caseïne laat men een nacht in water inweeken. De borax wordt in weinig heet water opgelost en den volgenden dag bij de caseïne gevoegd. Het geheel wordt dan tot 70℃ verwarmd en zoolang warm gehouden tot de caseïne geheel opgelost is. Hierna wordt de ammoniak toegevoegd.

Wasemulsie voor papier

Carnaubawas 50
dl
Water 400
dl
Zeep 12
dl
 De zeep wordt in kokend water opgelost. Aan de kokende zeepoplossing voegt men nu de voorgesmolten carnaubawas toe en roert tot men een gelijkmatige emulsie verkregen beeft.
handgemaakt-geschept-papier
Handgemaakt geschept papier

Gele deklaag voor papier

China clay 50
dl
Blanc fix in pasta 50
dl
Chromaatgeel-pasta 125
dl
Talcum 12
dl
Caseïnelijm 90
dl
Carnaubawas-emulsie 32
dl

Blauwe deklaag voor papier

Berlijns blauwpasta 30% 100
dl
Violette lakpasta 35% 75
dl
Bruine lakpasta 35% 75
dl
Caseïnelijm 65
dl
Carnaubawas-emulsie 25
dl
Talcum 4
dl

Parelkleur-deklaag

China clay 50
dl
Blanc fix in pasta 50
dl
Talcum 4
dl
Ultramarijnblauw 5
dl
Water 30
dl
Deze worden tot een fijne pasta gemalen. Dan toevoegen:
Caseïnelijm 100
dl
Carnaubawas-emulsie 30
dl

Roode deklaag

Roode lakpasta 200
dl
Talcum 4
dl
Caseïnelijm 100
dl
Carnauba-wasemulsie 50
dl
oud-papier
Oud papier als grondstof voor nieuw papier

Witte deklaag

China clay 300
dl
Water 150
dl
Talcum 18
dl
Caseïnelijm 200
dl
Carnaubawas-emulsie 100
dl

Witte zachte deklaag

Water 132
dl
China clay 130
dl
Caseïne 14
dl
Borax 2
dl
Ammoniak ½
dl

Wit voor hoogen glans

Water 520
dl
Natriumhydroxyde 3
dl
Ammoniak 2
dl
Satijnwit 440
dl
China clay 650
dl
Eerst goed mengen en dan de volgende oplossing toevoegen:
Water 400
dl
Caseïne 100
dl
Natriumhydroxyde 10
dl
Trinatriumphosphaat 7
dl
Borax 5
dl
Ammoniak 15
dl
handgemaakte-kaarten
Handgemaakte kaarten

Imitatie-perkament

Natriumsilicaat 30
dl
Natriumsulforicinolaat 20
dl
 Deze worden samen op een waterbad verwarmd. Hierna voegt men 30 dl kokend water toe.
 Een stuk papier, dat men onmiddellijk in de oplossing dompelt, verkrijgt een perkamentachtig uiterlijk. Door het mengsel langer te laten koken, kan men met de oplossing papier geheel doorschijnend maken.
 Verder verkrijgt men een perkamentachtig effect, door papier in een verdunde schellakoplossing te dompelen waaraan men eenige procenten tricresylphosphaat toegevoegd heeft.

Doorschijnend papier

Manillacopal 100
dl
Alcohol 300
dl
Ricinusolie 8-12
dl

Conserveren van blauwdrukken

Dun inwrijven met oplossing van:
Colophonium 3
g
Paraffine 6
g
Terpentijnolie 30
g


Waterdicht papier

Paraffine 22 ,5 dl
Triaethanolaminestearaat 3 ,0 dl
Water 74 ,5 dl
 De paraffine wordt gesmolten en het stearaat wordt bij de smelt gevoegd. Het water wordt aan de kook gebracht en onder heftig roeren giet men nu de was bij het water. De emulsie laat men onder roeren afkoelen.
 Het papier wordt nu aan den eenen kant, die met water in aanraking komt, met de emulsie bestreken. Het papier of het carton wordt nu vlug tot boven het smeltpunt van de gebruikte paraffine verhit. De paraffine smelt tot een samenhangend laagje binnen in het papier, daar het in de emulsie aanwezige water verhindert dat de paraffine het papier over de geheele dikte doordringt.
 Vooral bij dikke voorwerpen, die van papierbrij gegoten worden, bespaart deze methode ongeveer 90 % paraffine vergeleken met het impregneeren met gesmolten paraffine. Bovendien wordt de buitenkant der geimpregneerde bekers en dergelijke voorwerpen niet vettig, zoodat het voorwerp nog normaal bedrukt kan worden.
menukaart-op-watervast-papier
Menukaart, gedrukt op watervast papier

Vetdicht papier

Stijfsel 6 ,6 dl
Natriumhydroxyde 0 ,1 dl
Glycerine 2 ,0 dl
Suiker 0 ,6 dl
Water 90 ,5 dl
Natriumsalicylaat 0 ,2 dl
 De loog wordt in het water opgelost en de stijfsel wordt met een deel van deze oplossing aangeroerd. Men voegt nu de rest van de loogoplossing toe en verhit het geheel in een met stoom verwarmden ketel op 85℃. Het duurt ongeveer een half uur tot de stijfsel geheel opgelost is. Hierna worden de andere bestanddeelen opgelost.
 In het algemeen bereikt men met twee dunne lagen van deze stijfseloplossing dat normaal papier geheel vetdicht wordt.
vetdicht-papier
Vetdicht papier

Mimeograafpapier

Benzine 1250
dl
Ozokeriet 55
dl
Oliezuur 32 ,5 dl
Palmitinezuur 12 ,5 dl
 Het dunne cellulosepapier (12 g per vierkanten meter) wordt op een metalen plaat gelegd, die op 100℃ verwarmd is. De wasoplossing brengt men met een spons dun op.

Zacht papier

 Bijna weefselachtig zacht kan men papier maken door het in een 10-pcts oplossing van glycerine in water te dompelen en dan te drogen

Doorschijnend inpakmateriaal

 Het cellophaan bestaat uit geregenereerde cellulose, dus is eigenlijk hetzelfde materiaal als de viscose-kunstzijde. De fabricatie hiervan is uiterst moeilijk. In het klein kan men iets dergelijks maken door een oplossing van aethyl- of benzylcellulose, waaraan men eenige procenten dibutylphtalaat of tricresylphosphaat toegevoegd heeft, op een schoone glasplaat uit te gieten. Het laagje trekt men dan na het drogen van de glasplaat af en men heeft een sterk glanzende absoluut doorzichtige film verkregen. Deze soort glaspapier kan men kleuren door aan de oplossing oplosbare anilinekleurstoffen toe te voegen.

Harslijm voor papier

Colophonium 100
kg
Soda 11
kg
Natriumbicarbonaat 5
kg
Ammoniak 0,930 4
kg
Water 100
kg
 De hars wordt met het water, de soda en het bicarbonaat verhit en tot koken gebracht. Zoodra het mengsel kookt voegt men de ammoniak toe en beëindigt hiermede de verzeeping. De zeepoplossing wordt eenige minuten doorgekookt.
HEBBEN

Hfst.10 - Papier
Papier
Houtslijp - Sulfiet-papierstof - Sulfaat-papierstof - Batron-papierstof - Jute - Papiersoorten - Papier waterdicht maken - Perkamentpapier - Onbrandbaar papier - Catqueerpapier - Caseïnelijm voor papier - Wasemulsie voor papier - Gele deklaag voor papier - Blauwe deklaag voor papier - Parelkleur-deklaag - Roode deklaag - Witte deklaag - Imitatie-perkament - Doorschijnend papier - Conserveren van blauwdrukken - Waterdicht papier - Vetdicht papier - Mimeograafpapier Zacht papier - Doorschijnend inpakmateriaal - Harslijm voor papier

De inleiding is van belang voor het gehele boek, sla deze dus niet over
Inleiding

Belangrijk

Voorkom ongelukken!
Gevaarlijk vergiftige stoffen worden bij het recept aangegeven. Men mag echter nooit vergeten dat alle chemicaliën relatief gevaarlijk zijn. Na het werken met chemicaliën moet men dus in ieder geval de handen wasschen, gedurende het werk mag men met de handen niet aan de oogen komen. Bij het werken met brandbare vloeistoffen mag volstrekt geen vuur in het vertrek aanwezig zijn.

Aanvulling door vindikhier.nl
Beslist lezen!

Op deze website geven wij de oorspronkelijke tekst weer van het boek 'mengen en roeren, verschenen in 1936. Lees vooral de inleiding met onderwerpen als verwarmen (boven waterbad, ofwel au bain-marie) en andere veiligheidszaken. Gebruik beschermende kleding, handschoenen en veiligheidsbril bij het werken met gevaarlijke stoffen.
Sommige recepten of in recepten vermelde stoffen zijn wellicht in onbruik geraakt, niet meer verkrijgbaar, niet meer toegestaan of zelfs ronduit gevaarlijk.
Denk daarbij aan bijvoorbeeld asbest. Maar ook aan gevaarlijke stoffen als arsenicum en strychnine. Ga dus geen recepten namaken zonder kennis van zaken of met gevaarlijke of verboden stoffen. Met andere woorden:

'DON'T TRY THIS AT HOME'

Wij onthouden ons van iedere verantwoordelijkheid, met betrekking tot fouten in de informatie, eventuele schadelijkheid van vermelde stoffen en eventuele schadelijke gevolgen van het werken met deze stoffen of van het opvolgen van de recepten in dit boek. Ons motto is slechts: Laat oude kennis niet verloren gaan.




'Enjoy Life'








disclaimer | w3schools | GFDL | GoodFon.com | pixabay | pexels |pinterest | pxhere.com | unsplash.com
copyright © 2013 -
vindikhier.nl - all rights reserved
under construction