Sint-janskruid – Recepten
Natuurlijk gezond of genezen
Sint-janskruid (Hypericum perforatum) groeit op droge, voedselrijke grond. Vaak zie je de plant in de berm of langs het spoor. Je herkent hem aan zijn gele bloemetjes, die je vingers rood kleuren als je ze ertussen wrijft (het bloed van St. Jan). Kleuren je vingers niet rood? Dan heb je de verkeerde plant te pakken, zeer waarschijnlijk hertshooi (Hypericum maculatum), die sterk op sint-janskruid lijkt.
Pluk de verse bloemen
Hoewel sint-janskruid bloeit van juni tot in september, pluk je het liefst de verse bloemen in de derde en vierde week van juni. Dan staat de zon het hoogst en bevat de plant de meeste geneeskrachtige eigenschappen.
In de kruidengeneeskunde wordt dit heilzame kruid onder andere gebruikt voor het herstel van de huid en daarnaast als een natuurlijk hulpmiddel bij milde somberheid.
Die gele bloemen kleuren je vingers rood.
Goed voor lichaam en geest
In olie verwerkt geeft sint-janskruid verlichting bij spierpijn en reumatische pijn. Het helpt tegen de gevolgen van zonnebrand, bij snij- en schaafwonden, lichte brandwonden en werkt goed als massageolie bij winterhanden en -voeten, kneuzingen, sportblessures, verrekkingen en gordelroos.
In alcohol verwerkt als tinctuur kan de plant een kalmerende werking hebben op het zenuwstelsel. Om deze reden wordt sint-janskruid wel eens gebruikt bij slapeloosheid, milde angst en stress.
Ook wanneer het als kruidenthee wordt gedronken, kan het een kalmerende werking hebben op het zenuwstelsel. De mate waarin claims hierover gemaakt mogen worden, is in de Europese wetgeving strikt vastgelegd.
Pas op!
Voorzichtigheid is geboden bij het gebruik van sint-janskruid:
- Sint-janskruid kan de werking van reguliere medicijnen (zoals bloedverdunners, antidepressiva en immuunonderdrukkers) ernstig verstoren. Raadpleeg bij medicijngebruik altijd eerst je arts.
- Zwangere vrouwen, vrouwen die borstvoeding geven en gebruiksters van de anticonceptiepil kunnen sint-janskruid beter volledig vermijden.
- Sint-janskruid maakt de huid gevoeliger voor zonlicht (fotosensibilisatie). Bescherm je huid dan ook tegen te veel zonnestraling als je deze met sint-janskruidolie hebt behandeld.
Sint-janskruidolie
Deze hypericumolie is een hoogwaardig natuurproduct dat je gemakkelijk zelf kunt maken. Wanneer je je lichaam inwrijft met de olie, stimuleer je de bloedsomloop. Het kruid heeft een positief effect op winterhanden en wintervoeten. Daarnaast is het werkzaam bij spierpijn en gewrichtsklachten.
Zo maak je het:
- Pluk de bloemen op een droge dag.
- Doe ze in een transparante glazen pot en overgiet ze met een goede kwaliteit olijfolie of zonnebloemolie. Zorg dat de bloemen volledig onder de olie staan zodat ze niet kunnen bederven.
- Zet de pot op een warme, zonnige plek in de vensterbank. Het zonlicht is nodig om de rode actieve stoffen (hypericine) in de olie te laten trekken.
- Schud de inhoud iedere dag even voorzichtig door.
- Als de kleur van de olie na enkele weken is veranderd van geel naar dieprood, zeef je de olie in een schone, donkere glazen fles. Een fijne zeef of kaasdoek is hiervoor goed bruikbaar. Dit is een geduldig werkje, want je mag de bloemetjes niet uitknijpen om te voorkomen dat er plantenvocht meekomt. Je wilt alleen de pure olie.
- Bewaard in donker glas op een koele plaats kun je de olie zeker een jaar goed houden.
Rood gekleurde olie, gemaakt van de gele bloemblaadjes van sint-janskruid.
Sint-janskruidtinctuur
Deze tinctuur beïnvloedt de lichaamseigen stoffen in de hersenen die een rol spelen bij stemmingen en emoties. Omdat een tinctuur bedoeld is om in te nemen, is het belangrijk om met zeer schone materialen te werken: gebruik een gesteriliseerde pot met een schoon deksel en een ontsmette schaar.
Zo maak je het:
- Pluk de bloemtoppen op een droge dag en probeer directe aanraking van de bloemen zelf zo veel mogelijk te voorkomen.
- Neem een bloemstengel in je hand en verknip de gele bloemblaadjes in kleine stukjes boven de glazen pot. Zo verwerk je alle geplukte bloemen zonder veel handcontact.
- Overgiet de bloemetjes met wodka (minimaal 40%), zodanig dat alles goed onder de alcohol staat. Sluit de pot af met een goedsluitend deksel.
- Zet de pot op een lichte, warme plek in de vensterbank en schud hem iedere dag even goed.
- Na 3 à 4 weken zeef je de massa door een schone doek of een koffiefilter.
- Bewaar de tinctuur bij voorkeur in donkere druppelflesjes en voorzie ze van een etiket met de naam en datum.
- Op een koele, donkere plaats kun je dit extract minstens 2 jaar bewaren.
Gebruik:
Volwassenen: 3 keer daags 10 tot 15 druppels in een glas water.
Sint-janskruidenthee
Het dagelijks drinken van 1 of 2 kopjes sint-janskruidenthee geeft veel mensen baat die last hebben van lichte neerslachtigheid of slapeloosheid. Daarnaast werkt een afgekoeld aftreksel van sint-janskruid goed bij lichte wondbehandeling; een schaafwondje herstelt sneller als je het dept met de thee.
Zo maak je het:
- Alle bovengrondse delen van de plant kun je gebruiken, zowel vers als gedroogd.
- Probeer het eventueel eerst eens met kant-en-klare thee uit de natuurvoedingswinkel.
- Laat de thee ongeveer 10 minuten trekken in heet water.
- Drink bij klachten niet meer dan een paar kopjes per dag.
- Je kunt de afgekoelde thee ook uitwendig gebruiken ter ondersteuning van de huid.
