Natuurlijke oliën & vetten
Natuurlijke oliën en vetten zijn onmisbaar in de keuken. Veel daarvan zijn gezond en lekker, mits op de juiste manier gebruikt. Een aantal vaak en minder vaak gebruikte oliën en vetten vind je op deze pagina met daarbij het rookpunt.Garaffineerd of puur?
Als je olie begint te walmen, is hij aan het verbranden. Dit geeft een vieze smaak en het is ongezond. Je kunt stellen dat hoe zuiverder de olie is, hoe hoger het walm- of rookpunt. Geraffineerde ofwel gezuiverde produkten kunnen dan ook hogere temperaturen aan. Echter, door het raffineren worden veel goede eigenschappen van de natuurlijke basis ongedaan gemaakt. Een geraffineerde olie of vet gebruik je dus alleen om te bakken, te braden en te frituren.Pure producten als roomboter, extra vierge olijfolie en lijnzaadolie zijn per definitie ongeschikt om in te bakken, frituren, braden en wokken vanwege het lage rookpunt. Ze worden onder andere gebruikt in dressings en als smaakmaker. Een uitzondering zijn kokosvet, arachideolie, sojaolie en zonnebloemolie. Deze kunnen wel hogere temperaturen aan.
Bewerkte produkten als margarine en halvarine zijn niet op de pagina opgenomen.
Roomboter
Bestaat grotendeels uit afgeroomd melkvet (80-90%), uit room dus. Het bevat een beetje water en eventueel toegevoegd zout of ingrediënten als melkzuurbacteriën. Bij hoge verhitting verbranden de melkeiwitten. Dat geeft niet alleen een slechte smaak maar het is ook nog eens ongezond.
Voordeel:
Puur natuur. Bevat van nature vitamine A en ook een beetje vitamine D en E.
Rookpunt:
±180℃
Gebruik:
Smeren, Baksels
Per definitie ongeschikt om in te bakken, frituren, braden en wokken.
Geklaarde boter (Ghee)
Het vet in gewone boter is goed bestand tegen hoge temperaturen, echter de eiwitten zijn dat niet. Die verbranden vrij snel en dat wil je niet binnen krijgen. De oplossing is eenvoudig: haal de eiwitten eruit en je hebt geklaarde boter. Dit is dus niets anders dan puur botervet. In ons land is het zowel onder de namen ghee als geklaarde boter te koop. Altijd al eens zelf geklaarde boter willen maken? Kijk hier hoe je dat doet.
Voordeel:
Puur botervet, geschikt voor hoge temperaturen zonder dat het verbrandt. Het spat niet, heeft de smaak van roomboter en is zelfs geschikt om in te frituren.
Rookpunt:
±250℃
Gebruik:
Bakken, braden en het bereiden van sauzen.
Kokosolie
De beste kwaliteit is koud geperst (extra vierge) uit het gedroogde vruchtvlees van kokosnoten. Het bestaat voor ruim 80% uit meervoudig verzadigde vetzuren. Kokosolie is vloeibaar vloeibaar boven 24℃, daaronder neemt het een vaste vorm aan. De geraffineerde versie kan hogere temperaturen aan en is daarmee zelfs geschikt voor frituren.
Voordeel:
Kokosvet is een stabiel vet dat je langere tijd kunt bewaren.
Rookpunt:
Ongeraffineerd ±177℃
Geraffineerd ±232℃
Gebruik:
Bakken, braden, baksels, frituren.
Olijfolie (ongeraffineerd)
ZuurgraadDe zuurgraad van de olie bepaalt de kwaliteit. Daaraan kun je afleiden in welke mate de vetten zijn afgebroken in vetzuren. Enkelvoudig onverzadigde vetzuren verlagen je cholesterol. Olijfolie is dan ook een gezond alternatief voor veel andere vetten.
• Extra vierge olijfolie
Koudgeperste ongeraffineerde olie afkomstig van de eerste persing. De kleur is goudgroen en de smaak is peperachtig. De olie is onbehandeld en dus puur natuur. De olijven zijn alleen gemalen, geperst en gefilterd en dus niet verhit. De zuurgraad ligt onder de 0,8%.Voordeel:
Bevat veel vitaminen en mineralen.
Rookpunt:
±160℃
Gebruik:
Dressings, Smaakmaker
• Vierge olijfolie
Ook een koudgeperste, ongeraffineerde zuivere olie. De persing is minder strikt gereguleerd dan bij extra vierge olijfolie. De smaak is minder vol als die van extra vierge olijfolie. De zuurgraad ligt onder de 3%.Voordeel:
Bevat veel vitaminen en mineralen.
Rookpunt:
±170℃
Gebruik:
Dressings, Smaakmaker
Olijfolie (geraffineerd)
Dit is een gezuiverde, vrijwel smakeloze, olie die geen antioxidanten meer bevat. Niet geschikt als smaakmaker, wel om in te bakken. Bestaat meestal uit een mengsel van vierge olijfolie en geraffineerde (gezuiverde) olijfolie.Voordeel:
Heeft een iets hoger rookpunt dan ongeraffineerde olijfolie en daarom geschikt om groente, vis en vlees in te bakken. Frituren in olijfolie is geen aanrader omdat de olie dan te snel afbreekt.
Rookpunt:
±205℃
Gebruik:
Bakken
Zonnebloemolie
Dit is een veelzijdige neutrale olie, geperst uit zonnebloempitten.Voordeel:
Bestaat voor ±60% uit onverzadigde vetten en is rijk aan omega-6 vetzuren en vitamine E.
Rookpunt:
Ongeraffineerd: ±107℃
Geraffineerd: ±232℃
Gebruik:
Bakken, braden, frituren, dressings
Arachideolie (pindaolie)
Dit is een veelzijdige neutrale olie, geperst uit pinda's.Voordeel:
Bevat veel omega 6-vetzuren, helaas erg weinig omega 3-vetzuren. Als je veel arachideolie gebruikt, eet dan ook voldoende omega 3-rijke producten, zoals vette vis, avocado of lijnzaad. Daarnaast bevat arachideolie vitamine B3, E en zink.<
Rookpunt:
Ongeraffineerd: ±160℃
Geraffineerd: ±232℃
Gebruik:
Bakken, frituren, dressings
Overzicht oliën en Vetten
| ← scroll → bij het lezen op klein scherm | ||
 |
||
| Vet/olie | Kwaliteit | Rookpunt |
| Amandelolie | 216℃ | |
| Arachideolie (pindaolie) | Ongeraffineerd | 160℃ |
| Arachideolie (pindaolie) | Geraffineerd | 232℃ |
| Avocadoolie | 271℃ | |
| Boter | 177℃ | |
| Druivenpitolie | 216℃ | |
| Ghee (geklaarde boter) | 252℃ | |
| Hazelnootolie | 221℃ | |
| Hennepolie | 165℃ | |
| Katoenzaadolie | 216℃ | |
| Kokosolie | Ongeraffineerd | 177℃ |
| Kokosolie | Geraffineerd | 232℃ |
| Koolzaadolie | Expellerpers | 240℃ |
| Koolzaadolie | Hoog-oleïne | 246℃ |
| Koolzaadolie | Geraffineerd | 242℃ |
| Macadamianootolie | 199℃ | |
| Maisolie | Ongeraffineerd | 160℃ |
| Maïsolie | Geraffineerd | 232℃ |
| Olijfolie | Extra Virgin | 160℃ |
| Olijfolie (hoge kwaliteit, lage zuurgraad) |
Extra Virgin | 207℃ |
| Olijfolie | Virgin | 216℃ |
| Olijfolie | Pomace | 238℃ |
| Olijfolie | Extra Light | 242℃ |
| Reuzel | 182℃ | |
| Rijstolie | 255℃ | |
| Saffloerolie (distelolie) | Ongeraffineerd | 107℃ |
| Saffloerolie (distelolie) | Half geraffineerd | 160℃ |
| Saffloerolie (distelolie) | Geraffineerd | 232℃ |
| Saffloerolie (distelolie) | 266℃ | |
| Sesamolie | Ongeraffineerd | 177℃ |
| Sesamolie | 210℃ | |
| Sesamolie | Half geraffineerd | 232℃ |
| Sojaolie | Ongeraffineerd | 160℃ |
| Sojaolie | Half geraffineerd | 177℃ |
| Sojaolie | Geraffineerd | 232℃ |
| Theezaadolie | 252℃ | |
| Vlaszaadolie | Ongeraffineerd | 107℃ |
| Walnootolie | Ongeraffineerd | 160℃ |
| Walnootolie | Half geraffineerd | 204℃ |
| Zonnebloemolie | Ongeraffineerd | 107℃ |
| Zonnebloemolie | Half geraffineerd | 232℃ |
| Zonnebloemolie Hoog-oleïne | Ongeraffineerd | 160℃ |
| Zonnebloemolie Hoog-oleïne | Geraffineerd | 232℃ |
bron: wikipedia (CC) |
||
Bewaren van je olijfolie en andere oliën en vetten
Olie gaat in kwaliteit achteruit onder invloed van temperatuur, licht en lucht. Metalen en kunststoffen kunnen je olie aantasten. Bewaar je olie dan ook in een goed afsluitbare glazen fles en het liefst op een op een koele donkere plek.|
'Enjoy Life' |
|
||||||||||||||||||
